Türkiye’de adalet arayışınız sonuçsuz kaldı mı? Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) başvuru yapmak, ihlal edilen haklarınızı uluslararası düzeyde savunmanın en etkili yoludur. Bu yazımızda AİHM’e başvuru sürecini adım adım anlatıyor, başarılı bir başvuru için nelere dikkat etmeniz gerektiğini açıklıyoruz.
AİHM başvurusu nedir ve kimler yapabilir?
AİHM başvurusu, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde güvence altına alınmış temel hakların Türkiye’deki mahkemelerde korunmadığını düşünen bireylerin, haklarını aramak için Strasbourg’daki Mahkemeye yaptığı başvurudur.
Türkiye, sözleşmeye taraf olduğu için her birey, kamu görevlilerinin ya da mahkemelerin kararları nedeniyle mağdur olduğunu düşünüyorsa AİHM’e başvurabilir. Özellikle şu ihlaller sık görülür:
- Adil yargılanma hakkının (madde 6) ihlali
- Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkının (madde 5) ihlali
- İfade özgürlüğü (madde 10), özel hayata saygı hakkı (madde 8)
Unutmayın: başvuruyu sadece mağdur birey yapabilir, vekiliniz (avukat) aracılığıyla iletmeniz mümkündür.
AİHM başvurusu için hangi şartlar gerekir?
Başvurunuzun kabul edilmesi için şu temel şartlara uymanız gerekir:
Yurt içi yolların tüketilmesi
Türkiye’de başvurabileceğiniz tüm yargı yollarını kullanmış olmalısınız. Örneğin İdare Mahkemesi, Danıştay veya Yargıtay’a kadar süreci tamamlamadan başvuramazsınız.
6 ay kuralı
Son mahkeme kararından itibaren en geç 6 ay içinde AİHM’e başvurmalısınız. Aksi takdirde başvurunuz reddedilir.
Ciddi bir hak ihlali
Başvuru konusu hak ihlali, Sözleşme’de güvence altına alınmış bir hakla ilgili olmalı. Basit memnuniyetsizlik ya da önemsiz usul hataları Mahkeme’ye taşınamaz.
Kişisel mağduriyet
Başvuruyu yalnızca doğrudan mağdur olan kişiler yapabilir. Soyut ya da genel şikayetler kabul edilmez.
AİHM başvurusu nasıl hazırlanır?
Belgeler ve başvuru formu
Başvuru için gerekli belgeler şunlardır:
- AİHM resmi başvuru formu (eksiksiz doldurulmuş, imzalı)
- Türkiye’deki mahkeme kararlarının suretleri
- Kimlik bilgileri ve iletişim bilgileri
- Vekil ile başvuruyorsanız vekaletname
- Hak ihlalini gösteren ek belgeler (fotoğraf, tanık ifadeleri vs.)
Başvuru formunu AİHM’in resmi sitesinden Türkçe olarak indirebilirsiniz, ancak form mutlaka İngilizce veya Fransızca doldurulmalıdır.
Başvuru dili ve usul
AİHM’e başvurular İngilizce ya da Fransızca yapılır. Form eksiksiz doldurulmalı ve tüm belgeler eksiksiz eklenmelidir. Küçük hatalar bile başvurunun reddedilmesine yol açabilir. Bu yüzden uzman bir avukattan destek almak önemlidir.
AİHM başvurusu süreci ne kadar sürer
Başvurunuzu Mahkeme aldıktan sonra ön inceleme yapılır. Kabul edilebilir bulunursa devlet savunması istenir ve esas incelemeye geçilir. Ortalama süre: 3–5 yıl, ancak bazı dosyalar öncelikli olarak daha kısa sürede sonuçlanabilir. Süreç boyunca yeni gelişmeler varsa Mahkemeyi bilgilendirmeniz gerekir.
Başvurunuzun kabul edilme şansını nasıl artırabilirsiniz?
✅ Belgelerinizi eksiksiz ve düzenli hazırlayın.
✅ Başvuruyu zamanında yapın (6 ay kuralını geçirmeyin).
✅ AİHM’in kabul kriterlerine uygun bir hak ihlalini belirtin.
✅ Türkiye’de tüm yasal yolları tükettiğinizi kanıtlayın.
✅ Bir AİHM konusunda deneyimli avukat ile çalışın.
Sonuç: Adalet için ilk adımı bugün atın
AİHM başvurusu karmaşık bir süreç gibi görünse de doğru hazırlıkla haklarınızı savunabilirsiniz. Biz, Türkiye’de adalet bulamayanlar için Strasbourg’a uzanan yolda yanınızdayız.
📩 Ücretsiz danışmanlık için bize hemen ulaşın.
📞 WhatsApp üzerinden bize yazın, başvurunuzu eksiksiz ve doğru hazırlayalım.
Haklarınızı uluslararası düzeyde koruyun — yalnız değilsiniz!